دفاع تمام عیار از نظارت سازمان بورس
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس قبل از ریزش 690 واحدی و بیسابقه شاخص بورس درتاریخ 46 ساله بازار سهام که سهشنبه گذشته رخ داد، شرایط سرمایهگذاری در بورس برای اکثر سهامداران سخت و پیچیده شده و نگرانی های سهامداران از ادامه این روند افزایش یافته بود.
چون درکنار توقف نماد 6 شرکت جلودار توسط سازمان بورس و ابلاغ دستورالعمل خرید اعتباری، بازار سهام از مسائلی چون احتمال اجرای مرحله دوم هدفمندسازی یارانهها، اعلام بازنشستگی رئیس کل بانک مرکزی، افزایش نرخ ارز و مسکن و همچنین ادامه توقف نماد معاملاتی شرکتها و در مرحله بعد حاشیههای مربوط به برگزاری مجمع سالانه پتروشیمی پردیس متأثر شد.
به این ترتیب در شرایطی شاخص بورس از 9 دیماه تا سهشنبه گذشته با کاهش بیش از دو هزار واحدی ارقام به دو کانال منفی 37 و 36 هزار واحدی نزول کرد که با سخت شدن شرایط و ادامه روند کاهش قیمت سهام شرکتهای بزرگ،برخی سهامداران حقیقی نامه سرگشادهای به نماینده مجلس ارسال و در آن 10 مورد تخلف را مدعی شدند.
در این رابطه محمدحسننژاد نماینده مردم مرند در مجلس که قبلا" از فعالان بازار سرمایه و مدیرعامل کارگزاری رضوی بود در گفتوگوی تفصیلی با فارس در مورد این نامه نکاتی تازه ای را اعلام کرد.
این در حالی است که قبل از ریزش شاخص درسه شنبه گذشته و به رغم دریافت نامه اعتراضی سهامداران توسط خبرگزاری فارس،تلاشهای مکرر خبرنگار فارس برای تماس با مسئولان از جمله رئیس و معاون سازمان و مدیران نظارت برناشران و امور بورس ها برای ارایه توضیحات در مورد نامه منتشر نشده سهامداران (تا قبل از ساعت 13 و 3 دقیقه) به نتیجهای نرسید.
حتی بعداز انتشار این نامه که فارع از صحت و سقم ادعاهای سهامداران منعکس شد،باز هم تماس با مسئولان مخصوصا" مدیر نظارت بر ناشران بی نتیجه ماند تا اینکه پیش از ظهر چهارشنبه امکان گفتوگوی تلفنی با مدیر اداره امور بورسها و بازارهای سازمان بورس مهیا شد.
طی این مصاحبه تفصیلی و خواندنی محمود خواجهنصیری با حوصله و روی باز،ضمن پاسخ به 10 مورد ادعای سهامداران حقیقی،درباره چرایی و چگونگی نظارت بر شرکتها و بازار سهام توضیحات کاملی ارائه کرد.وی با تاکید بر ادامه رویه های نظارتی کنونی ،اعلام کرد نامه اعتراضی سهامداران برآیند نظر همه سرمایه گذاران نیست و گروهی خاص و فقط 5 درصد از جامعه سهامداران را شامل می شود.
این گفت وگو هم مانند نامه اعتراضی سهامداران، فارع از موارد مطرح شده و تایید یا رد آنها، منتشر می شود که در ادامه میخوانید:
*تکذیب بند دوم نامه سهامداران
خواجهنصیری در آغاز این گفتوگو و در پاسخ به این سؤال که آیا اخبار غیررسمی حضور هفته گذشته وی و مدیر نظارت بر ناشران بورسی در یکی از شرکتهای کارگزاری خریدار سهام یک شرکت پتروشیمی مطرح بورس صحت دارد، یا خیر؟ گفت:با توجه به مسئولیتها و وظایفی که داریم نه تنها دریک کارگزاری بلکه ممکن است در هر شرکت کارگزاری حضور یافته و امور نظارتی را پیگیری کنیم.این موضوع ربطی به منافع بازار و جلوگیری از روند عادی شرایط ندارد.قطع یقین به هر کارگزاری که برویم در سطوح مختلف و براساس مقررات کنترلهایی را انجام میدهیم.
وی با اشاره به بند دوم نامه سهامداران (برقراری تماس های تلفنی با کارگزاران در راستای عدم خرید سهام مورد نظر بویژه از صفوف فروش) افزود:جلوگیری از خرید و فروش سهام شرکت های دارای حجم بالا و یا عرضه و تقاضا درمورد شرکت های خاص را تکذیب میکنم.مگر اینکه نوع خرید و فروش منجر به دستکاری شود. اعتقاد من و سایر مسئولان سازمان بورس این است که باید فضایی مطمئن در بازار حاکم شود.
به گفته این مدیر،سازمان بورس براساس سیاستها و برنامهریزیهایی که دارد هیچ گاه قصد تخریب این بازار را نداشته ولی با هر نوع سودجویی و منفعتطلبی توسط گروههای خاص مقابله میکند.
*حضور مدیران حوزه نظارت در محل کارگزاری ها امری طبیعی است
وی در پاسخ به این سؤال که با توجه وظایف معاونت نظارت بر نهادهای مالی و کارگزاران، آیا لزومی به حضور مدیران نظارت بر ناشران در شرکتهای کارگزاری است؟اظهار داشت:حضور من و سایر همکارانم در شرکتهای کارگزاری امری طبیعی بوده و در بسیاری موارد رسانهای نمیشود. حوزههای نظارتی هم متعدد بوده و وظایف معاونت نظارت بر کارگزاران مانع از نظارتهای ما نمیشود چون ما دراین رابطه خطکشی نداریم .ممکن است من به همراه آقای مالمیر جلساتی با کارگزاران داشته باشیم.به طوری که گاه روزی با 10 کارگزار ارتباط تلفنی دارم و در هفته چندین کارگزار به دفتر من رفت و آمد میکنند که هیچکدامشان را افشا نمیکنم.
*سازمان بورس فعالانه نظارت می کند نه دخالت
این مقام مسئول درمورد ادعای اول نامه سهامداران مبنی بر دخالت مستقیم در فرآیند عرضه و تقاضای سهام و دستکاری در قیمت تأکید کرد:هدف اصلی ما نظارت فعالانه است و نه نظارت منفعلانه.چون اگر بخواهیم نظارت را دخالت بدانیم انفعال مقام ناظر مؤثر نخواهد بود. این هدف درحالی پیگیری میشود که در گذشته سوابقی از افزایش قیمت بیجهت شرکتها به 5 هزار تومان و سپس سقوط آزاد آنها به کمتر از 50 تومان وجود دارد که باعث به خاک نشستن بسیاری از سهامداران شده است.با همین هدف تصمیم گرفتهایم برای کمک به بازار نظارت منفعلی نداشته باشیم.
*سیاست سازمان دستکاری نیست/ روش های دستکاری
وی گفت: دخالت و دستکاری هر کسی میتواند بخشی از بازار را متأثر کرده و بستری شکلی داشته باشد اما به هیچوجه سیاست ما به عنوان سازمان بورس دستکاری نیست.دستکاری تعریف دارد و براساس روشهایی انجام میشود که خودمان مرجع رسیدگی به دستکاری بوده و کنترلهایی را برای این مورد همواره انجام میدهیم.
خواجهنصیری ادامه داد: روشهای دستکاری شامل مواردی چون سفارشات انباشته و غیر مناسب با حجم تقاضای بازار، انجام معاملات هماهنگ شده که منجر به افزایش یا کاهش قیمت سهام شود، اختلال در فرایند قیمتگذاری، تحریک عرضه یا تقاضا، انجام معاملات بدون تغییر مالکیت، رقابتهای کاذب و هماهنگ شده و براساس اخبار و شایعات است که در این موارد ما به عنوان سازمان بورس ورود پیدا میکنیم.
این مقام مسئول تأکید کرد:سیاست ما پیشگیری 80 درصدی تخلفات است به طوری که طی یک سال اخیر مانع از بروز تخلفها و تشکیل پرونده های عدیده شده ایم. برای همین حجم زیادی از سرمایهها و فعالیتهای سهامداران معطوف به بازار شده است.این برنامه هم با هماهنگی سایر فعالان بازار از جمله کارگزاران انجام میشود.
*روش های نظارتی در سایر بورس ها چگونه است؟
خواجهنصیری در واکنش به این پرسش فارس که آیا چنین رفتارهایی که به باور فعالان دخالت محسوب میشود در سایر بورسها هم وجود دارد یاخیر؟توضیح داد: بله.در اکثر بورسها تا حد زیادی چنین نظارتهایی انجام میشود تا مانع از بروز تخلفات شوند.به همین ترتیب حتی نهادهای نظارتی در بسیاری از موارد حساس قبل از معاملات مهم تاییدیههایی صادر میکنند و فعالان بازار هم در چنین مواردی هماهنگ شده عمل میکنند.
*نظارت ما نرمال و به نفع سهامداران است
وی افزود: با این اوصاف اعتقاد ندارم که نظارت ما در بازار از حد نرمال بیشتر است.تنها بحثی که در این میان برای ما اهمیت دارد این است که نظارت منفعلانه نداشته باشیم.این موضوع شاید در کوتاهمدت سهامداران را آزار دهد اما در بلندمدت باعث افزایش حاشیه امنیت شده و سهامداران مطمئن میشوند که در این بازار همواره چشمان بازی هست که حواسش به قیمت سهام و روندهای حاکم بر بورس است.
*هیچ گاه دنبال تغییر سود شرکتها نیستیم
وی در رابطه با بند سوم نامه اعتراضی سهامداران (دخالت آشکار در گزارشهای ادواری شرکت های مطرح بازار)گفت:این ادعا و حرفها باید مصداق داشته باشد.ما در این رابطه مصادیقی نداریم که حاکی از دخالت سازمان در این مورد باشد.بسیار مهم است که سهامداران بدانند طی چند سال اخیر مانع از اعلام سودهای غیرواقعی شرکت ها با انحراف بالا شدهایم.بطوری که دیگر روال افزایش یا کاهش شدید سود شرکتها وجود ندارد.این نشاندهنده دقت نظارت بر شرکتها از طریق برگزاری جلسات و ارائه کمک به مدیران شرکتها است.
خواجهنصیری افزود:درحالی من یا همکاران واحد نظارت بر ناشران هیچگاه به دنبال تغییر دادن سود شرکتها نیستیم که چنین امکانی به هیچوجه وجود ندارد.چون همه اطلاعاتی که از طرف شرکتها صادر میشود با امضای خود مدیران بوده و اگر به فرض مبانی سازمان مورد تأیید مدیران نباشد آنها هیچوقت اطلاعات ارائه شده را امضا نکرده و تحت فشار اقدام به اعلام سود نمیکنند.
وی در واکنش به این نکته که به گفته برخی مدیران در صورت عدم رعایت نکات مطرح شده از سوی سازمان بورس با برخوردهای قهری و مثلا" هنگام تأیید صلاحیت ها و یا صدور مجوزها مواجه میشوند، توضیح داد: مسئولیت همه اطلاعات به عهده مدیران شرکتها بوده و هیچ فشاری هم نمیتواند باعث دروغ گویی آنها شود.بنابراین درحالی نظارتهای ما منطقی است که شرکتهای پذیرفته شده در بورس و فرابورس و ثبت شده نزد سازمان باید اطلاعات ارائه شده را به طور شفاف و کامل منتشر کنند.
خواجهنصیری تأکید کرد:با این حال شاید تنها ورود ما به این گونه مسائل هنگام اعلام مفروضات پیشبینی شده که حالت پنجاه پنجاه دارند، باشد.در این روال کمک میکنیم تا سودهای اعلام شده شرکتها بسیار خوشبیانه و یا بدبینانه نباشد.با این حال هیچ اطلاعاتی بدون امضای مدیران شرکتها قابلیت انتشار ندارد.
مدیراداره بورسها و امور بازارهای سازمان بورس تأکید کرد:بنابراین درحالی در مورد بند سوم نامه سهامداران باید شواهد مورد قبولی وجود داشته باشد که تاکنون هیچ شاهدی دال بر این ادعا ندیدهام. ممکن است شواهدی در رابطه با تماس با کارگزاران وجود داشته باشد اما در اینکه فشاری برای شرکتها در اعلام سود آنها و یا پوشش ضعیف یا قوی عملکرد میاندورهای مطرح باشد به هیچوجه صحت ندارد.منطقی و عملی هم نیست مگر اینکه شرکتها در این زمینه مصادیقی داشته باشند.
*نظارت برخریدو فروش مدیران سازمان / رازدار و امین بازاریم
خواجهنصیری در رابطه با ادعاهای مطرح شده در بندهای 4 تا 7 نامه سهامداران هم گفت:چنین مسائلی در حد شکایت بوده و فقط میتواند مورد ادعا باشد که به حقوق شخصی افراد برمیگردد.اما اگر در رابطه با موردی مانند خرید و فروش سهام توسط مدیران میانی سازمان بورس مدارکی وجود داشته باشد حتماً جرم بوده و ما به عنوان مسئول نظارت بر این حوزه وظیفه داریم تا این موضوع را بررسی کنیم اگر شواهدی باشد که نیست، پیگیری کنیم و احقاق حقوق کنیم.
وی افزود: این مورد درحد ادعا است.تلاش من و همکارانم درسازمان بورس این است که رازدار شرکتها باشیم. حتی در سطوح کارگزاران هم نظارت کرده و مانع از درز اطلاعات شویم.من و همکارانم خودمان را امین فعالان دانسته و بر چنین مواردی بسیار حساس هستیم.
*نظارت هیچگاه باعث سلب اعتماد به بورس نمیشود
خواجهنصیری با اشاره به ادعای سهامداران در ایجاد ممانعت سازمان بورس از ورود سرمایهها و تشویق سرمایه گذاران به خروج از بازار سرمایه و سلب اعتماد سرمایه گذاران گفت:طبیعی است سازمان بورس به عنوان
سیاستگذار همواره به دنبال تشویق مردم به ورود سرمایهها به این بازار باشد.آمارهای4 سال اخیر هم نشان میدهند همه متغیرهای مربوط به حجم و نقدینگی بازارسهام افزایش یافته و ما به دنبال رشد بازار هستیم که نتیجه اعتماد به بازار است.
وی ادامه داد: درعین حال ما نه تنها به دنبال جذب نقدینگی به بورس هستیم بلکه هدف نهایی ما این است که بورس و بازار سرمایه به چنان درجهای برسد که بتواند نقش مهمی در کنترل نقدینگی کشور داشته باشد. مصاحبههای رئیس سازمان در تشویق سرمایهگذاران به حضور در این بازار تأیید کننده این نکته است.وجود نظارت هیچگاه باعث سلب اعتماد نمیشود چون در این صورت هیچگاه گردش معاملات کنونی نسبت به 6 سال پیش 20 برابر نمیشد.
*استقبال تلخ از توقف نمادها/ تلاش 90 درصدی برای نبستن نماد
وی در رابطه با توقف گاه طولانیمدت برخی شرکتها هم گفت:در اینکه بسته شدن نمادها منجر به بلوکه شدن سرمایهها میشود شکی نیست اما با در نظر گرفتن مقوله هزینه و فایده،ما همواره با دو ریسک و موضوع مهم عدم شفافیت و عدم نقدینگی مواجه هستیم که باید یکی از این دو را انتخاب کرده و مدنظر قرار داده تا نگاه دقیق و منصفانهای داشته باشیم.
وی افزود: برخی موارد مشاهده شده شرکـتهای شفاف نبوده و باید نمادشان را میبستیم و یا باز نمیکردیم ولی با در نظر گرفتن موضوع مهم نقدشوندگی و بلوکه نشدن سرمایهها اقدام به بازگشایی نماد و یا عدم توقف نماد کردیم.ما هر روز با این ریسکها مواجه بوده و با در نظر گرفتن شرایط و اینکه کدامیک ریسک بیشتری دارد تصمیمگیری میکنیم.
خواجهنصیری تأکید کرد:ما در 90 درصد موارد نماد شرکتها را نمیبندیم اما در برخی شرایط مجبور به توقف نماد هستیم.تأکید و سیاست اصلی سازمان بورس این است که همواره زمان توقف نمادها به حداقل برسد. چون هیچ کسی در سازمان بورس توقف طولانیمدت نمادها را تأیید نمیکند.برای همین بسته شدن نمادها برای ما اقدام تلخی بوده و به تلخی از آن استقبال میکنیم.در مواردی با توقف طولانیمدت نمادها مواجهایم برای ما بار سنگینی داشته و همواره تلخ بوده است.
*پاسخ به ادعای 9 و 10 نامه سهامداران
وی در مورد بند 9 نامه اعتراضی سهامداران که در مورد بازگشایی سلیقهایی برخی نمادها است،توضیح داد: شاید منظور سهامداران از این بند بازگشایی نماد ذوبآهن در هفته پیش باشد.تمام آنچه در این شرکت رخ داد طبق مقررات بوده و دامنه نوسان و نحوه بازگشایی آن طبق دستورالعملهای موجود تعیین شد. اگر هم خلافی در این مورد صورت گرفته ما خودمان پیگیری می کنیم ولی این مورد به عدم آگاهی سهامداران در مورد نحوه معاملات در فرابورس مربوط است.
خواجهنصیری در مورد بند10 نامه (خرید و فروش مدیران میانی از طریق کدهای اقوام و آشنایان نزدیک )گفت: این مورد هم ادعا بوده و اگر شواهدی وجود دارد باید پیگیری شود اما به عنوان نهاد ناظر ما هم بر این موضوع نظارت میکنیم تا فضای سالمی ایجاد شود.
*طرح ادعاها توسط گروهی خاص
وی در واکنش به این سؤال که با این اوصاف چه نتیجهگیری و جمعبندی از نامه سهامداران حقیقی و ادعاهای مطرح شده در آن دارد؟گفت: در درجه نخست ادعاهای مطرح شده در آن نامه نظر قاطبه بازار نبوده و گروه خاصی چنین مسائلی را با نگاهی متفاوت مطرح کردهاند.چون ممکن است بسته شدن نماد شرکتها برای یک گروه خاص دردآور باشد اما در جریان کلی بازار و با در نظر گرفتن منافع عمومی ممکن است به نفع بازار هم باشد.
خواجهنصیری در برابر این پرسش که براساس چه مدارک و شواهدی اعلام میکند که طرح چنین مسائلی نظر برخی گروههای خاص بوده و همه سهامداران چنین اعتقادی ندارند؟گفت: براساس تماسهای روزانهایی که با همین هدف با کارگزاران و فعالان انجام میدهم،از شرایط روحی و روانی بازار ارزیابی دارم.بر همین اساس میگویم در آن نامه نظر همه فعالان بازار مطرح نیست.هرچند باید سنجش دقیقتری از نگاه سهامداران داشته باشیم اما سازمان بورس، سازمان همه سرمایهگذاران است و نه عدهای خاص.
*اینگونه شکایتها نمیتواند مسیر نظارتی ما را تغییر دهد
وی با بیان اینکه اگر اعتراضی وارد شده باشد ممکن است مزیتهایی را کاهش یا افزایش دهد،خاطرنشان کرد: با همه احترامی که به شکایت سهامداران میگذارم اعتقادم این است که ارزیابی بازار باید مبتنی بر اهداف و دلایل روشن و شفافی باشد ولی اینگونه شکایتها نمیتواند مسیر نظارتی ما را تغییر دهد.
خواجهنصیری افزود: از همه فعالان و کارشناسان و حتی نمایندگان مجلس میخواهم قبل از اظهارنظر ، ابتدا بررسی کنند تا نگاه بیطرفانهای بر عملکرد سازمان داشته باشند.
*سهامداران معترض 5 درصدند/ آمادگی برای نظرسنجی الکترونیکی
مدیر اداره بورسها و امور بازارهای سازمان بورس ادامه داد: درحالی برخی از شکایتهای مطرح شده میتواند منطقی باشد و مدنظر قرار گیرد که طرح ادعاهای سهامداران در آن نامه اعتراضی مربوط به عده خاصی و شاید شامل 5 درصد از فعالان بازار باشد.
خواجهنصیری در واکنش به این سؤال که آیا سازمان بورس حاضر است از طریق راهاندازی سیستم الکترونیکی ، در این رابطه نظرسنجی انجام دهد تا مشخص شود چه تعداد از سهامداران چه اعتراضهایی را بر عملکرد نظارتی سازمان بورس دارند؟ پاسخ داد: بله با چنین رویهایی موافق بوده و ما باید صدای سهامداران را بشنویم. از این موضوع هم استقبال میکنیم. هر سهامداری هم هر اعتراضی داشته باشد میتواند با من یا همکارانم در میان گذاشته و ما از چنین مواردی استقبال میکنیم.
*ارتباط سازمان با سرمایهگذاران از بالا به پایین نیست
وی افزود: این نکته را هم باید تأکید کنیم که ارتباط ما با سرمایهگذاران از بالا به پایین نیست و اگر بخشی از امضاکنندگان نامه و کارگزاران حرفهایی دارند آماده شنیدن هستیم.
وی ادامه داد: از همه فعالان بازار و سهامداران درخواست میکنم همانگونه که هنگام منفی شدن بازار از ما درخواست حمایت و تلاش برای بهبود کردن بازار دارند هنگام افزایش قیمتها هم به ما این اجازه را بدهند و اعتماد کنند تا ما به رویههای نظارتی خود عمل کنیم.چون دوست داریم در 80 تا 90 درصد افرادی که وارد بازار میشوند در فضایی جذاب فعالیت کنند.
این مدیر تاکید کرد:هیچ گاه هم نمیگویم همه کارهای من و یا همکارانم 100 درصد درست است.ما باید با فعالان بازار تعامل داشته باشیم نه تقابل.چون ما احساس مسئولیت میکنیم .آنها هم باید بدانند بزرگترین مزیت بورس همین نظارت بوده که طی آن نهاد ناظر از منافع سهامداران دفاع میکند.
خواجهنصیری اضافه کرد:چقدر خوب بود که سهامداران به جای شکایت از سازمان و مدیران با ما تعامل داشته باشند.چون همواره سعی ما بهبود اوضاع است.ممکن است اشتباهاتی هم داشته باشیم اما به معنای آن نیست که 90 درصد کارهای ما برای منفعت بازار نبوده و نیست.
*آیا بورس با مدیران و کارگزاران معترض مقابله می کند؟
وی در واکنش به این نکته که به گفته برخی کارگزاران و مدیران شرکتها و سهامداران حقوقی از رودررو شدن با سازمان بورس و اعلام نقطهنظرات و انتقادات و اعتراضها به دلیل حفظ موقعیت خود یا شرکت ترس وجود دارد، گفت: شواهدی دال بر این موضوع ندارم که بعد از اعلام نظر کارگزاران یا مدیران مشکلی برایشان ایجاد شود. تنها یک بار در مورد اظهارنظر یک عضو هیئت مدیره یکی از شرکتهای کارگزاری در مورد معاملاتی آتی سکه ،به مدیرعامل آن کارگزاری اعلام کردم با توجه به ملتهب بودن بازار آتی سکه بهتر است چنین اظهارنظرهایی نشود.
وی افزود: این همه درحالی است که ما رابطه بسیار تنگاتنگی با کارگزاران داریم .آنها هم حرفهایشان را به راحتی با ما میزنند و به محض بروز هر اتفاقی نقطهنظرات و گاه انتقادات خود را به ما منتقل کرده و یا مشورت میدهند.ما هم آنها را به هیأت مدیره و رئیس سازمان بورس منتقل میکنیم.در این میان ممکن است بخش کوچکتری از کارگزاران باشند که چنین ارتباطی را نداشته و یا واهمه داشته باشند.
*آمادگی برای برگزاری میزگرد و آینده کوتاه مدت بازار
وی در بخش پایانی این گفتوگوی تفصیلی ضمن اعلام آمادگی برای برگزاری میزگردی در خبرگزاری فارس با حضور کارشناسان و فعالان، در رابطه با آینده بازار تا پایان سال و این نکته که به دلیل در پیشرو بودن دهه فجر برخی به شاخص 40 هزار واحدی اعتقاد دارند،گفت: با وجود همه نوسانات صورت گرفته در هفتههای گذشته و مسائل آن، همچنان به رویههای کنترلی و نظارتی خود ادامه میدهیم و نمیتوانیم از الان برای شاخص 40 هزار واحدی و یا کمتر و بیشتر حرفی بزنیم.
گفت و گو از علی رضایی زاده
ارسال نظر
اخبار روز
خبرنامه